Vrijdag 18 juli

Om 6 uur stond iedereen klaar om in het busje te stappen, die ons richting de grens zou rijden. Laszlo en Jurjen reden langs het ziekenhuis om Ruth weer op te halen. In een grote plaats kwam Ference ons oppikken. Hij bracht ons naar het vliegveld. De auto mocht bij de grens snel doorrijden, maar het busje onderging een grondige controle bij de grens van Hongarije. Alle tassen moesten open en de bodems werden beklopt. Het leuke was dat de koffer van Jurjen bij ons in het busje zat en hij daar de sleutel van had…dus Jurjen opgebeld en toen kwamen ze terug lopen naar de douane. Maar er werd niks raars gevonden en we mochten door.
Rond 2 uur waren we bij het vliegveld en om 16 uur vlogen we weer terug naar Nederland. Om 18 uur landen we na een rustige vlucht. Geen turbulentie gehad.
Nadat iedereen de koffers en tassen gevonden had, vrienden en familie begroet was, was het dan toch tijd om afscheid te nemen. Iedereen ging weer zijns weegs.

Donderdag 17 juli (door Marije)

De laatste dag klussen…wat ging de tijd snel. Het was ook lekkerder weer, het zonnetje scheen volop. De vier jongens werden door Laszlo weer naar het houthakvrouwtje gebracht, waar ze verder mochten gaan met het hakken van de wintervoorraad! De meiden, Sanne, Maaike en Marije werden daarna naar de hekken gebracht van de zoon en buurvrouw van woensdag. Tussen de middag gingen we met zijn allen eten in een kindergarten. Omdat de jongens klaar waren met het hout gingen ze met ons mee naar de hekken, waar de meiden 1 hek al klaar hadden. Met elkaar hebben we nog een hek geverfd.
Toen we klaar waren werden we door een vrouw mee genomen naar een rivier, we moesten langs smalle weggetjes en door hoge bosjes lopen om te komen bij een mooie waterval! Het was de moeite waard.
Daarna heeft Laszlo ons mee uit eten genomen, we zaten in een houten huisje aan een riviertje. We kregen shaslicks. Hompjes vlees, erg lekker, vooral met een biertje en sausjes erbij!
Toen we terug reden moesten we stoppen, want de president van Oekraine zou langs komen rijden. Wij uit de auto, maar hij zat in een grote lux bus, met daarachter tien luxe auto’s…leuk.
En ’s avonds was het tijd om onze tassen in te pakken en voor de laatste keer spelletjes met elkaar te spelenen het geld op te maken.

Woensdag 16 juli (door Marije)

De jongens, Frits en Piet Hein werden naar een andere oma gebracht om daar hout te hakken. Ze zijn de hele middag bezig geweest en er vielen wel een aantal spaanders!
Rond een uur of vier werden we weer met de auto terug gebracht naar het Hotel, waar Cor, Laszlo en Ildiko en Jurjen, ons al opwachten. Ruth verbleef nog in het ziekenhuis en zou daar ook moeten blijven tot de vrijdagmorgen van ons vertrek. Ze kreeg daar een infuus tegen de pijn. Ildiko zou bij haar blijven de komende dagen.

Vandaag maandag 21 juli (door Astrid)

Heerlijk, nadat ik Cor vrijdag al even telefonisch had gesproken toen de Transcarpaten groep weer op Nederlandse bodem stond, vandaag Cor op kantoor ontmoet.
We hebben elkaar veel vertellen en te bevragen over de 2 jongerenreizen die net achter de rug zijn. Wat hebben jullie met elkaar veel meegemaakt en wat hebben jullie de granny's enorm geholpen met al jullie kluswerkzaamheden.
Ik hoop dat jullie ondanks dat er ook bij jullie in de groep deelnemers zo ziek waren dat ze naar het ziekenhuis moesten, terug kunnen kijken op een waardevolle jongeren werkvakantie!
Ik wens jullie Gods zegen en Zijn kracht van genezing toe! Marije ik kijk uit naar het verslag van de laatste 2 dagen :-)
Hartelijke groet, Astrid van de Pas - team Actie

Woensdag 16 juli (door Marije en Maaike)

We hebben vandaag weer heel wat beleefd. Ieder op z’n eigen manier.
Ruth ging na het ontbijt met Jurjen, Ildiko, Laszlo en Julia naar het primitieve ziekenhuis hier in het dorp. Nadat de dokter haar onderzocht moest ze 24 uur blijven, maar na een kort bloed onderzoek mocht ze naar huis met pijnstillers. Maar dit leek toch niet de goede manier, dus toen zijn ze doorgereden naar een ziekenhuis in een stad. Daar moet ze blijven tot vrijdag en dan nemen we haar mee naar huis.
Vanmorgen heeft een team het werk afgemaakt met de groene verf van de dagen ervoor.
Door de wat onverwachte wending van het ziekenhuisbezoek, zijn we ’s middags door een oekrainse man opgehaald om met z’n 5en (+chauffeur) in een kleine volkswagen een half uur te rijden naar een dorp in de bergen. Marije, Maaike en Sanne werden naar een oma gebracht om daar een hek te verven. Hij was rood, maar aan het einde van de dag bruin. De vrouw woonde daar met haar zoon, schoondochter en kleinkinderen. Haar zoon kon aardig wat woorden Duits, dus communiceren ging aardig goed. Het was leuk dat ze Hongaars praten en we daardoor ook wel snapte wat ze ons wilden vertellen. Voor het werk heeft hij nog accordeon gespeeld. Na het werk werden we beloond met een tafel vol eten.

Dinsdag 15 juli (door Frits)

Acht uur ontbijt en vanaf negen uur weer gaan werken bij de granny’s. Het was een beetje grauwe dag. Bijna op het einde van de morgen ging het regen en moesten we onze werkzaamheden stoppen. Daarna zijn we terug gegaan naar het hotel en hebben we geluncht. ’s Middags hebben we andere granny’s bezocht. Eén van de granny’s die we bezochten verzorgde haar kleinkind. Dat kleinkind had zijn vader en moeder verloren. Was zeer indrukwekend. Het huilen stond mij nader dan het lachen. Overal in het huis zaten scheuren. In één vertrek van het huis deed de granny alleen maar schoonmaken. Omdat het daar te gevaarlijk was om te leven. Er zijn daar problemen met de fundering. Daarna hebben we nog een andere granny bezocht. En zijn we nog in de kerk wezen kijken. Om zeven uur soort friet en vis gegeten. Daarna hebben we gezellig nog wat gepraat. Ruth was vandaag thuis gebleven, ze was niet lekker en had vooral buikpijn.

Maandag 14 juli (door Frits)

Vanmorgen zijn we vertrokken naar Nagy Bocsko, om ook daar bij granny’s werkzaamheden te gaan verrichten. Voor we weg gingen hebben we nog afscheid genomen van de mensen waar we hebben geslapen. Omstreeks half elf zijn we vertrokken. We kwamen rond twee uur aan in Nagy Bocsko. We hebben onze spullen in het hotel gezet en zijn richting de granny’s gegaan waar we werkzaamheden zouden gaan verrichten. Daar aangekomen zijn we weer in twee groepen gaan werken. De ene groep (Piet-Hein, Marije, Maaike en ik zelf) ging naar een Granny waar het hek moest worden geschilderd. De andere groep (Cor, Sanne, Ruth en Jurjen) moest ook een hek schilderen. Om zeven uur hebben we lekker tortellini gegeten. De rest van de avond gezellig door gekomen.

Zondag 13 juli (door Frits)

Vanmorgen zijn we naar pastor Ferenche wezen luisteren. Hij ging voor in één van zijn gemeenten (Kaszony). In deze dienst heeft Cor ook nog het woord genomen, en een stukje aangehaald uit Lukas 10. Ook hebben we nog drie liederen voor hen gezongen. Na de dienst hebben we nog even wat gedronken en gegeten bij hem thuis. Daarna gingen we richting Szernye, waar we om twaalf uur naar pastor Lazslo zijn dienst gingen. Ook hier heeft Cor gesproken en hebben we twee liederen gezongen voor hen. De rest van de dag hebben we rustig doorgebracht. ’s Avonds had Iboja aardappelpartjes en kipschnitzel bereid. Rond acht uur kwamen Orsy, Anet, Iza en Adam voor de laatste keer langs. We hebben gezellig spelletjes gedaan. Rond elf uur ging ze naar huis toe. En hebben we afscheid van hen genomen.

Zaterdag 12 juli (door Frits)

Deze dag gaan we een kasteel bezoeken. Het kasteel of Munkachi. Omstreeks 11 uur kwamen wij daar aan als groep. Hier stond een gids en een vertaler (pastor Fereuz), deze pastor sprak redelijk Nederlands. Hij vertelde dat hij 2 jaar in Kampen had gestudeerd. En zo dus redelijk Nederlands sprak. Het uitzicht bij het kasteel over de stad Munkachi en de bergen was zeer mooi. Er werd het één en ander verteld over de geschiedenis van het kasteel. Leuk was om te zien dat de bruidsauto’s af en aan reden. Het is een gewilde trouwlocatie. Rond 1 uur gingen we weer weg. Richting een Hongaars monument. Dat was zeker twee uur rijden. Onderweg zijn we nog gestopt bij een natuurlijke waterbron en een riviertje. Wat enige afkoeling gaf. Daarna reden we door naar dat Hongaarse monument. Het monument lijkt op een kerstboom. Het monument staat op een berg van 841 meter. Vanaf die plaats keken we zo een dal in. Er werd het één en ander verteld over het ontstaan van het monument. Heel mooi uitzicht had je daar. Daarna gingen we richting een gas en elektriciteit centrale. Toen we daar bijna waren stopten we om van het uitzicht te genieten en ook hier werd enige info verteld over de omgeving. Toen bemerkte Ruth dat ze haar tas had laten staan bij het monument. Zij is samen met haar man en de chauffeur weer terug gereden. De tas hebben ze gelukkig weer terug gevonden. We gingen een beetje richting de terug weg. Bij een provinciepost hebben we hen weer opgewacht. En zijn we richting Szernye terug gereden. Na aankomst ging iedereen eten. En was iedereen behoorlijk op, vanwege het lang in de auto zitten.

Vrijdag 11 juli (door Frits en Ruth)

Vandaag aan het werk in Botragy, we hebben 1 dag de tijd om te doen wat er moet gebeuren. De groep wordt in 2-en gesplitst, Cor is vandaag niet aanwezig. Hij is met Dorcas medewerkers andere Dorcas projecten in Oekraïne aan het bezoeken. Marije, Piet Hein, Maaike en Frits gaan in het 1ste huis dat we bezoeken aan het werk. Bij dat huis moet de buitenmuur en de deur/deurpost en kozijn worden geschilderd. Voordat we kunnen beginnen moeten we een half uur wachten op de materialen. We gaan in de tussentijd bij een riviertje kijken. Het water in het riviertje is heel helder. Als we terug zijn bij het huis beginnen we met het gipsen van de scheuren. Als dat klaar is gaan we de muur schoonmaken met geraspte zeep en warm water. Dit doen we met een blokkwast. Tijdens het schoonmaken loopt er een hond rond die urineert tegen de tas van Maaike. Frits staat erbij en geeft een brul, maar het kwaad was al geschiedt. Het is erg lachwekkend. Sanne, Jurjen en Ruth gaan bij een andere granny aan het werk. Er hangt in en rond het huis een penetrante geur (vooral urine L). We moeten de kozijnen van 3 ramen en 2 deuren schoonmaken en dan verven. We beginnen met schoonmaken en komen erachter dat er heel veel spinnen in dit huis zitten (waar Ruth niet zo blij mee is J). Als die allemaal zijn weggehaald gaan we de kozijnen en deuren goed schoonmaken. We beginnen met het verven van de kozijnen buiten. Rond half 1 komen we bij elkaar bij het huis van de 2e granny en gaan samen richting de pastorie van Botragy om daar te eten. Eindelijk kunnen we naar een schone wc, alhoewel die ook buiten is. Na het eten gaan we de kerk bezoeken en beklimmen de toren. We genieten van het uitzicht.Rond half 3 zijn we weer op onze werkplek. We hebben de muur 2 keer oranje geverfd. De deur/deurpost en het kozijn zonder schoon te maken weer bruin geverfd. De zoon van de granny kwam net uit bed en helpt ons, maar wij merken op dat zijn schoenen verkeerd om zitten. Wij zeggen er iets van en hij lacht erom, het was voor hem niet helemaal duidelijk. Het eindresultaat is goed en om 5 uur zijn we klaar. Voordat we naar de rest mochten gaan krijgen we van de vrouw heel veel dikke zoenen op onze wang, als dank. Ze is erg tevreden.De andere groep is ook rond half 3 terug en we moeten eerst weer even wennen aan de geur. Als we eenmaal gewend zijn schiet het verven mooi op. De buitenkant is een halfuurtje na de pauze klaar en we kunnen met z’n allen naar binnen. Orsi en Zita helpen ook met verven. Als de andere groep komt zijn wij bezig met opruimen. Om half 6 arriveren de taxi’s bij het huis van de granny en gaan we weer richting Szernye. De weg is erg hobbelig en de auto’s waar we in zitten zijn niet echt comfortabel. De audi heeft geen kilometerteller, geen achteruitkijkspiegel, de radio hangt aan draadjes en bij het opendoen van de deur krijg je het handvat cadeau. De benzineteller van de Lada was kapot het lampje bleef knipperen en de linkerachterdeur wilde niet open. Vanmiddag is er een vrouw bij de groepen geweest van de plaatselijke krant om foto’s te maken voor in de krant. Na het diner komen we allemaal bij elkaar in de parochie om een spelletje te doen. Tussen 8 en 9 uur hebben de jongens nog gevoetbald met Adam en een aantal plaatselijke jongens.

Donderdag 10 juli (door Cor)

Ik slaap met Frits en Piet Hein in de pastorie van de kerk. Deze wordt na de vakantie in gebruik genomen door Laszlo en Ildyco en hun twee kinderen. We krijgen om acht uur ontbijt van Iboja onze overbuurvrouw. Om half 9 gaat iedereen klussen, ik ga met Sanne voor controle naar het ziekenhuis. Weer die hele kuilen weg naar Mukatjako en alle rituelen in het ziekenhuis. Er moet bloed geprikt worden en als we moeten wachten op de uitslag kopen we in een kiosk wat drinken. Sanne wil een paar cadeautjes kopen als bedankje en neemt de halve voorraad chocolade mee. Weer terug maken we ’s middags onze klus af samen met Ruth en Jurjen, het ziet er best wel aardig uit nu. We maken een paar gezamenlijke foto’s van het resultaat samen met onze granny. Wij hebben het vandaag prima want we krijgen twee schalen patat en een schaal kippenpoten + mayo en ketchup. Voor het eerst eten we alles op.
Frits biedt aan om af te wassen maar dit wordt resoluut afgeslagen, dat doet een gast/man niet!
De avond brengen we door met spelletjes doen en kletsen met onze Hongaarse vriendinnen en Adam.

Woensdag 9 juli (door Maaike)

De 2e werkdag. Vandaag weer lekker aan de slag gegaan. Gisteren hadden we het voor-bereidende werk gedaan en vandaag kon resultaat geboekt worden. Oftewel: schilderen :-)! Het team bij Essika kreeg ook hulp van buren en familieleden. Als ons team er bezig is schijnen zij ook harder te werken dan daarvoor. Bij het andere team kwamen er ’s middags ook verschillende mensen werken. De kleuren die de kamers krijgen zijn best verbazend. De ene kamer wordt knalgroen (en dat voor een slaapkamer van een oude vrouw) de ander knal oranje en bij de anderen wordt een kamer roze en de hal bruin. We zijn er toch wel achter gekomen dat onze werkwijze verschilt van die van de Oekraïner, zij zijn namelijk selectief nauwkeurig. Op momenten dat wij perfectionistisch zijn en alles goed schoon willen maken, hebben zij dat andersom. Zo vullen zij grote gaten in hout in 1 x met lakplamuur, wat ons niet verstandig lijkt. Maar hoe maak je dat nou duidelijk?! Verder zijn ze wel echt blij met de hulp. Deze avond hebben we te horen gekregen dat morgen het werk helemaal klaar moet zijn. Tenminste we moeten alleen nog aan werk beginnen waarvan we weten dat het af gaat komen.
Met z’n allen zijn we weer naar de parochie gegaan. Orsy en Iza waren weer langs geweest voor een spelletje en gezelligheid. (p.s. Sanne zit op 12 prikken !!)

Dinsdag 8 juli (door Maaike)

Vandaag zijn we begonnen met het klussen. We zijn in twee teams aan de slag gegaan. Cor, Sanne, Jurjen en Ruth zijn aan de slag gegaan bij granny Essika. Vanzelfsprekend zijn Piet Hein, Marije, Frits en Maaike bij Thomas en zijn moeder gaan werken. Vandaag hebben beide teams zich vooral bezig gehouden met het vullen van de gaten in de muur en het plafond, schuren, schoonmaken en verven met een voorstrijk middel. De huizen zijn aardig groot, oud, vochtig en vol met scheuren en gaten. Eindelijk aan de slag met hetgeen waarvoor we gekomen zijn! Het communiceren gaat wel lastig, maar met handen en voeten en de hulp van Orsy (die engels spreekt) komen we er wel.
Om 18.00 was er een kerkdienst. Cor en Frits hebben deze bijgewoond.Ze bedachten met z’n tweeën bij de mannenkant te gaan zitten. Uiteindelijk kwamen ze erachter dat ze bij de ouderlingen zaten... Van die plek konden ze zien dat Adám de balg van het orgel aan het pompen was. De rest heeft in die tijd gechild en zich opgefrist voor de avond. ’s Avonds zijn Orsy, Anet, Iza en Adam weer langs geweest voor spelletjes. Jurjen en Ruth waren er niet bij. Zij waren namelijk naar een familie verjaardag van de zus van hun gastgezin. We hebben weer erg gelachen met het spel party annimals waar je dieren geluiden moet maken. Erg leuk te spelen als je elkaars taal niet spreekt. Zo kwamen we er ook achter dat dieren geluiden per taal ook verschillen: haan: kot kodátch, eend: hap hap, kikker: brek brek.
Ook hebben we hen het Nederlandse liedje: ‘lees je bijbel’ aan hen geleerd en zij die in het Hongaars aan ons. Na het spel hebben we met z’n allen Anet naar huis gebracht en daarbij een lekkere avondwandeling gehad. Best lastig om niet te struikelen met alle gaten in de weg.

Maandag 7 juli (door Marije en Piet Hein)

Nu de Granny’s bezoeken! Hun huizen zien en kijken welk werk we de komende dagen moeten doen. Bij granny Essika, zou de komende dagen worden geklust. Er zat een heel groot gat in het plafond van de patio, welke gemaakt zou moeten worden. Daarnaast een kleine kamer welke geplamuurd en geschilderd moesten worden. Daarna bij Thomas en zijn moeder van 87 jaar. Daar moest ook geklust worden, een kleine kamer zou helemaal onder handen genomen moeten worden, plamuren, stuken en verven. Daarnaast ook het halletje en de deuren.
Ons derde bezoekje was aan een vrouw die ook voor haar gehandicapte zus zorgt. Het was een bijzonder bezoekje. Haar zus zat in het midden van de groep op een krukje en zat zichtbaar te genieten. Ze was niet dom, maar ze kon niet praten, maar ze zat de hele tijd te lachen, vooral naar Jurjen en Piet Hein…
Na het middageten gingen we nog naar een zieke vrouw. Ze lag al 14 jaar op bed, haar rechterarm en rechterbeen waren verlamd, ze werd door haar dochters verzorgd. We hebben voor haar een aantal liederen gezongen en zij heeft voor ons in het Hongaars een lied gezongen. Ook vertelde ze veel over haar leven en wat ze had meegemaakt, wel indrukwekkend.
's Avonds zijn we nog naar een nabijgelegen dorpje geweest met de trein. Ook hier hebben we nog een oma bezocht die door Dorcas ondersteund word. Zij vertelde ons allerlei dingen over hoe ze leeft en ze beantwoordde de vragen die wij hadden. Aan het eind van ons bezoek wou ze nog met ons bidden en dat hebben we toen gedaan. Dit werd vertaald door een meisje uit het dorp waar we onderdak krijgen. De oma was erg blij dat we langsgekomen waren.
Toen we terug naar de trein terug liepen begon het behoorlijk te onweren en waren de flitsen niet van de lucht. Na de korte treinreis moesten we nog een kwartiertje naar de huizen terug lopen en zijn we helemaal doorweekt aangekomen… Omdat het behoorlijk benauwd was, hadden we hier niet veel last van.

Zondag 6 juli (door Marije en Piet Hein)

Om elf uur zouden we opgehaald worden om mee te gaan naar een zigeunerkerk. En om 12 uur naar de kerk naast de Pastorie, waar Laslo voorging.
’s Middags hadden we om 4 uur een meeting met de Granny’s. Het was een ontmoeting voor ons met de mensen die hulp krijgen van Dorcas, maar ook voor de oma’s. Want het waren ouderen uit de twee kerkgemeenten van Laslo. Eerst werd er gezongen en mochten wij ook in het Hongaars zingen. Daarna waren er koekjes en drinken, nou ja koekjes, schalen met eigen gemaakte kleine taartjes, de ene nog lekkerder dan de andere. Daarna gingen we met zijn allen een spel met een bol wol doen. Iemand die de bol had moest zijn/haar naam vertellen, dan hobby’s en goede en slechten persoonlijke eigenschappen. Daarna de bol gooien naar iemand anders, zo ontstond er een groot spinnenweb/ netwerk van lijnen. Om een idee te geven, we waren met ongeveer 30 mensen.
Met de hand van Sanne ging het niet helemaal zo als het zou moeten. Haar hand werd dik en het zakte niet af. Zondagnacht een ziekenhuisbezoekje……En maandagmorgen moest ze weer terug komen. Sanne verteld Cor hoe het gaat, Cor verteld het in het Engels aan Ildyco, zij in het Hongaars aan Jossua, Jossua in het Oekrains aan de dokter….ja ja, wat een talen….nu maar hopen dat alles goed door gekomen is. Daar is haar linkerhand/arm gegipst, donderdag moet ze terug komen.

Zaterdag 5 juli (door Sanne)

Vandaag verzamelden we in de pastorie.
Ildyco en Laszlo vertelden dat we vandaag kennis gingen maken met de jeugd van de kerk.
We moesten eerst een stuk rijden en toen waren we bij een meer. Daar gingen we met z’n allen eten maken en dat was erg gezellig. Marc en Lilaa waren er ook!
's Middags werd het mooier weer en zijn we ook nog even gaan zwemmen.De vader van Laszlo kwam ook nog en hij ging het avond eten maken. Het werd zelf gemaakte goulash soep.
Erg leuk om te zien hoe ze dat deden in een grote pot met een hengsel op het kampvuur. Niets werd weggegooid! Om ongeveer half 9 gingen we weer naar huis. Iedereen was best moe en ging naar zijn gastgezin en daarna naar bed. Morgen gaan we naar de kerk ben wel benieuwd.

Vrijdag 4 juli (door Sanne)

We moesten om half 12 op Eindhoven Airport zijn. De meesten waren wel op tijd.
Het was erg leuk iedereen weer te zien. Het leek net of we elkaar al heel erg lang kenden maar we hadden elkaar pas 1 keer eerder gezien.
En (behalve dan Marije) Piet Hein hadden we nog nooit gezien…
Om 12 uur gingen we onze bagage wegbrengen en daarna onze hand bagage.
Alles ging goed tot dat Maaike wat shampoo enzo in moest leveren dat was wel balen maar ja.
Om kwart voor 1 waren we in de wacht ruimte en om half 2 zouden we het vliegtuig in moeten.
Alles liep volgens plan. We konden helaas niet echt naast elkaar zitten want niemand had vaste plekken. Om half 4 ongeveer kwamen we aan op Budapest.
Daar stonden 2 mensen te wachten die ons per auto verder zouden brengen met als eindbestemming de gastgezinnen. We gingen eerst naar de kerk/pastorie.
Daar stonden Ildyco en Laszlo en Marc en Lilaa op ons te wachten. Het was inmiddels half 11
's avonds. We werden snel naar onze gastgezinnen gebracht en Cor, Frits en Piet Hein gingen in de pastorie slapen…

Verhalen van de Transcarpatengroep 2008

Al snel bleek dat waar deze groep verblijft in de Transcarpaten er geen internetmogelijkheden zijn. Vandaag was Cor Slob in Szürte op het hoofdkantoor van Dorcas Aid Transcarpaten.
Ik kreeg zojuist een super lang verhaal gemaild wat de groep de afgelopen dagen allemaal beleeft heeft. Volgens mij hebben ze een gezamenlijk dagboek bijgehouden :-)
Heel veel leesplezier gewenst! Hartelijke groet van de groep aan het thuisfront.
Astrid van de Pas
Team Actie